Thuật Ngữ Chuyên Ngành Sàn Gỗ (Glossary 60+ Thuật Ngữ)

A - CẤU TẠO SÀN GỖ

Solid Hardwood Flooring

Sàn gỗ nguyên khối từ một loại gỗ duy nhất, không ghép lớp. Dày thường từ 18-22mm.

'Anh chọn sàn Solid Teak dày 20mm cho phòng khách không?'

Engineered / Multi-layer Flooring

Sàn gỗ đa lớp: lớp mặt gỗ thật + lõi ổn định (HDF/PLY). Ổn định hơn Solid trong điều kiện ẩm.

'Sàn Engineered phù hợp hơn cho khí hậu TP.HCM vì chống ẩm tốt hơn.'

Lớp mặt (Wear Layer)

Wear Layer / Face Veneer

Lớp gỗ thật trên cùng của sàn Engineered. Độ dày từ 2-6mm, quyết định khả năng đánh lại bề mặt.

'Sản phẩm này có wear layer 4mm, có thể đánh lại 2 lần.'

Lõi (Core)

Core / Substrate

Lớp giữa của sàn Engineered, thường làm từ HDF hoặc ván ép birch chất lượng cao. Tạo độ ổn định kích thước.

'Lõi HDF mật độ cao giúp sàn ổn định hơn trong điều kiện ẩm.'

Lớp đáy (Back Layer)

Back Layer / Backing

Lớp gỗ mỏng ở mặt dưới, cân bằng ứng suất để chống cong vênh.

'Lớp đáy bằng gỗ thông đảm bảo sàn không bị cong vênh.'

Khớp nối Click

Click Lock / Lock System

Hệ thống khớp nối đực-cái không cần keo, lắp ráp bằng cách nhấn, khóa lại.

'Hệ click lock Uniclic cho phép lắp và tháo dỡ dễ dàng.'

Tongue & Groove

T&G / Tongue and Groove

Hệ thống nối cạnh truyền thống: một cạnh có lưỡi (tongue), cạnh đối diện có rãnh (groove). Cần keo.

'Sàn T&G cần bôi keo vào rãnh trước khi ghép.'

HDF

High Density Fiberboard

Ván sợi mật độ cao, thường dùng làm lõi sàn Engineered và sàn laminate. Mật độ > 800 kg/m³.

'Lõi HDF 8mm trong sản phẩm này.'

PLY / Plywood

Plywood / Birch Ply

Ván ép nhiều lớp gỗ chéo chiều thớ. Lõi Plywood ổn định hơn HDF, thường dùng cho sàn cao cấp.

'Lõi birch plywood 10 lớp, chất lượng Baltic.'

B - GỖ NGUYÊN LIỆU & XỬ LÝ

Moisture Content (MC)

Tỷ lệ phần trăm khối lượng nước trong gỗ so với khối lượng gỗ khô hoàn toàn. Đo bằng máy pin.

'MC của sàn là 8%, đạt yêu cầu lắp đặt.'

Điểm bão hòa thớ

(FSP)

Fiber Saturation Point (FSP)

Mức độ ẩm (khoảng 28-30%) tại đó thớ gỗ bão hòa nước nhưng tế bào gỗ chưa chứa nước tự do. Dưới FSP, gỗ co rút hoặc giãn nở.

'Gỗ thay đổi kích thước chỉ khi MC thay đổi dưới FSP.'

Sấy lò (Kiln Dry)

(KD)

Kiln Dried (KD)

Gỗ được sấy trong lò kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm để đạt MC mục tiêu (thường 6-9% cho sàn gỗ nội thất).

'Sàn KD-10% phù hợp điều kiện khí hậu TP.HCM.'

Thuần hóa

Acclimation

Quá trình để sàn gỗ thích nghi với điều kiện nhiệt độ và độ ẩm của phòng trước khi lắp. Giảm thiểu co giãn sau lắp.

'Sàn cần thuần hóa tối thiểu 48h trong phòng trước khi lắp.'

Gỗ lõi / Gỗ giác

Heartwood / Sapwood

Heartwood là phần gỗ lõi bên trong, đặc, bền, màu đậm. Sapwood là phần gỗ non bên ngoài, màu nhạt hơn, kém bền hơn.

'Tấm này có sapwood - giải thích màu sắc không đồng đều.'

Tia tủy (Ray)

Medullary Rays

Vân tia hướng tâm xuất hiện trên Quarter Sawn Oak, tạo hiệu ứng đốm ánh sáng đặc trưng.

'Vân tia tủy là đặc trưng của sàn Quarter Sawn Oak.'

Mắt gỗ

Knot

Điểm phân cành của cây xuất hiện trên bề mặt ván gỗ. Mắt sống (live knot) chắc, mắt chết (dead knot) dễ rơi ra.

'Grade Rustic cho phép nhiều mắt gỗ lớn hơn grade Select.'

Gỗ nhiệt (Thermally Modified)

Thermally Modified Wood (TMT)

Gỗ xử lý ở nhiệt độ 160-220°C trong môi trường oxy thấp. Màu nâu đều, ít hút ẩm, ổn định hơn.

'Sàn nhiệt phù hợp ban công có mái che vì chống ẩm tốt.'

C - THI CÔNG & LẮP ĐẶT

Lắp nổi

Floating Installation

Sàn gỗ không cố định xuống nền, chỉ được giữ bởi khớp nối và trọng lực. Cho phép co giãn tự do.

'Phương pháp lắp nổi phù hợp cho sàn Engineered.'

Dán keo

Glue-Down Installation

Sàn dán trực tiếp xuống nền bằng keo chuyên dụng. Ổn định nhất, ít tiếng ồn, khó tháo dỡ.

'Sàn Solid Teak 18mm nên dán keo để tối ưu độ ổn định.'

Đóng đinh / Ghim

Nail-Down / Staple-Down

Sàn Solid được cố định bằng đinh hoặc ghim chuyên dụng bắn 45° vào cạnh tongue. Chỉ trên nền gỗ.

'Phương pháp đóng đinh truyền thống nhất cho sàn Solid.'

Khe co giãn

Expansion Gap

Khoảng trống quanh chu vi phòng (và một số điểm giữa phòng) để cho sàn giãn nở mà không bị phồng.

'Khe co giãn 10mm là tiêu chuẩn bắt buộc của HBF.'

Lệch mạch

Staggering / Offset

Sắp xếp các hàng sàn sao cho mạch ngang không thẳng hàng, tối thiểu 30cm lệch nhau.

'Lệch mạch đúng kỹ thuật tăng độ bền và đẹp hơn.'

Hàng đường chạy

Starter Row

Hàng sàn đầu tiên được lắp, quyết định toàn bộ sự thẳng hàng của phòng.

'Phải kiểm tra hàng đường chạy thẳng tuyệt đối trước khi tiếp tục.'

Vạch đường chuẩn

Chalk Line / Snap Line

Dây phấn dùng để vạch đường thẳng trên nền làm chuẩn thi công.

'Snap line theo hướng lắp để đảm bảo hàng sàn thẳng.'

Tự san phẳng

Self-Leveling Compound (SLC)

Vữa lỏng đặc biệt tự trải phẳng sau khi đổ, dùng để xử lý nền không phẳng.

'SLC dày 5mm sau 24h là nền phẳng để lắp sàn.'

Nêm giãn nở

Spacer / Expansion Block

Dụng cụ nhỏ bằng nhựa hoặc gỗ dùng để giữ khoảng cách khe co giãn đều trong khi thi công.

'Đặt nêm 10mm dọc theo tường trước khi lắp hàng đầu.'

Bả trám

Trowel / Notched Trowel

Dụng cụ trải keo lên nền theo đường song song. Chiều cao răng xác định lượng keo cần dùng.

'Dùng trowel răng 2x3mm cho sàn Engineered 14mm.'

Tapping Block

Tapping Block

Thanh gỗ hoặc nhựa dùng để gõ sàn vào khớp nối mà không làm hư bề mặt.

'Dùng tapping block khi lắp click lock, không gõ trực tiếp.'

Pull Bar

Pull Bar

Thanh kim loại hình chữ L dùng để kéo hàng sàn cuối cùng sát vào khe tường khi không dùng búa được.

'Pull bar giúp kéo tấm sàn cuối vào đúng vị trí.'

D - BỀ MẶT & LỚP PHỦ

UV-Cured Finish

UV-Cured Lacquer/Oil

Lớp phủ đóng rắn tức thì bằng tia UV trong nhà máy. Bền, đồng đều, không cần sơn sau khi lắp.

'Sàn UV-lacquer bền hơn và không cần sơn sau khi lắp.'

Dầu tự nhiên

Natural Oil / Hardwax Oil

Lớp dầu thấm vào thớ gỗ thay vì phủ lên bề mặt. Tôn vân gỗ, sờ cảm giác tự nhiên hơn. Cần tái dầu định kỳ.

'Sàn oil finish cần tái dầu 1-2 năm/lần để duy trì bảo vệ.'

Satin / Matt / Gloss

Sheen Level

Mức độ bóng của bề mặt sàn. Matt (mờ): < 10 gloss units. Satin: 20-40 GU. Semi-gloss: 50-70 GU. High Gloss: > 70 GU.

'Bề mặt Satin 30GU phù hợp phong cách hiện đại nhất.'

Brushed / Wire Brushed

Wire Brushed Texture

Bề mặt được chải bằng bàn chải sắt để làm lộ vân gỗ, tạo cảm giác thô tự nhiên và vintage.

'Wire brushed Oak cho cảm giác gỗ cổ, rustic.'

Hand Scraped

Hand Scraped

Bề mặt được cào thủ công tạo vân gồ ghề không đều, giả cổ xưa.

'Hand scraped tạo cảm giác sàn gỗ truyền thống hàng trăm năm.'

Smoked / Fumed

Smoked / Ammonia Fumed

Xử lý bằng khí ammoniac làm gỗ chuyển màu nâu xám tự nhiên, màu không phai theo thời gian.

'Smoked Oak màu xám sang trọng, phù hợp phong cách Scandinavian.'

Chỉ số Gloss (GU)

Gloss Unit (GU)

Đơn vị đo độ bóng bề mặt. Đo bằng máy glossmeter ở góc 60°.

'GU 25 là mức satin phổ biến nhất trong nhà.'

AC Rating

Abrasion Class (AC)

Phân cấp khả năng chịu mài mòn của lớp phủ theo tiêu chuẩn EN 13329. Từ AC1 (nhẹ) đến AC6 (rất nặng).

'Chọn AC3 hoặc AC4 cho văn phòng nhỏ.'

E - SỰ CỐ & BẢO DƯỠNG

Cong vênh

Cupping / Warping

Biến dạng khi mặt dưới sàn ẩm hơn mặt trên: các cạnh dài của tấm cong lên. Nguyên nhân chính: độ ẩm nền cao.

'Sàn bị cupping vì nền ẩm chưa xử lý đúng cách.'

Phồng rộp

Buckling / Heaving

Sàn bị đẩy lên khỏi nền, tạo thành gò lớn. Nguyên nhân: thiếu khe co giãn hoặc nền quá ẩm.

'Buckling xảy ra khi sàn không có khe co giãn đủ.'

Cong vênh chiều ngang

Bowing

Tấm sàn cong theo chiều dài (chiều ngang tấm vẫn phẳng). Thường do một mặt khô hoặc ẩm nhiều hơn mặt kia.

'Bowing nhẹ có thể tự hết sau thuần hóa đủ thời gian.'

Kẽo kẹt / Cọ vào nhau

Squeaking / Creaking

Tiếng kêu khi đi lên sàn. Nguyên nhân: nền không phẳng, sàn cọ vào nhau, cọ vào đệm.

'Squeaking thường do nền lõm, cần bơm keo vào dưới.'

Rỗng âm

Hollow Sound / Drumming

Âm thanh rỗng khi gõ hoặc đi lên khu vực dán keo không đủ hoặc sàn nổi khỏi nền.

'Hollow sound dưới sàn dán = cần bơm keo tái cố định.'

Kén két

Creaking / Rubbing Noise

Tiếng ma sát giữa các tấm sàn, khác với squeaking (tiếng khi nền không phẳng).

'Creaking giữa các tấm có thể do click lock không khóa hoàn toàn.'

Mốc

Mold / Mildew

Nấm mốc phát triển trên mặt dưới sàn hoặc đệm khi độ ẩm cao và thông gió kém.

'Phát hiện mốc → phải tháo sàn, xử lý nền, thay đệm.'

Đánh lại bề mặt

Sanding / Refinishing

Mài bỏ lớp phủ cũ và sơn lại. Chỉ làm được với Solid hoặc Engineered có wear layer đủ dày (≥ 3mm).

'Solid Oak dày 20mm có thể đánh lại 5-6 lần trong vòng đời.'

Tái dầu

Re-oiling / Maintenance Oiling

Bôi thêm lớp dầu mỏng lên bề mặt Oil Finish đã bị mờ hoặc khô. Không phải đánh lại bề mặt.

'Tái dầu định kỳ 1-2 năm/lần duy trì vẻ đẹp sàn Oil.'

F - ĐO LƯỜNG & TIÊU CHUẨN

RH (Độ ẩm tương đối)

Relative Humidity (RH)

Tỷ lệ phần trăm hơi nước trong không khí so với mức bão hòa ở cùng nhiệt độ. Môi trường lý tưởng cho sàn gỗ: 40-65% RH.

'RH phòng đo được 72%, cần bật máy hút ẩm.'

MC (Độ ẩm gỗ)

Moisture Content (MC)

Tỷ lệ phần trăm khối lượng nước trong gỗ. Đo bằng máy pin điện.

'MC sàn đo được 9%, nền bê tông MC 3,8% - chênh 5,2%, cần thuần hóa thêm.'

Janka Hardness Rating

Đo lực cần thiết (lbf hoặc kN) để ép bi thép vào bề mặt gỗ đến một độ sâu nhất định.

'Oak trắng 1.360 lbf, phù hợp phòng khách gia đình.'

DXA

Decipoints/Twips (DXA)

Đơn vị đo lường trong tài liệu kỹ thuật xây dựng. 1 DXA = 1/1440 inch. (Không dùng trong thực địa)

'Kỹ thuật văn bản - không dùng tại công trình.'

E1 / E0

Formaldehyde Emission Class

Cấp phát thải formaldehyde. E1: ≤ 0,1 ppm (tiêu chuẩn tối thiểu HBF). E0: ≤ 0,05 ppm (an toàn cao nhất).

'Xác nhận với khách: toàn bộ sàn HBF đạt tối thiểu E1.'

TCVN

Vietnamese Standard (TCVN)

Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam. TCVN 8328:2010 là tiêu chuẩn chính cho sàn gỗ.

'Sản phẩm đạt TCVN 8328:2010 và EN 14342:2013.'

VOC

Volatile Organic Compound

Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi từ lớp phủ, keo, sàn. Hàm lượng thấp là an toàn và cần thiết kiểm tra.

'Sàn UV-finish có VOC gần bằng 0 sau khi đóng rắn.'

Lbf

Pound-force

Đơn vị lực theo hệ đo lường Mỹ. Thường dùng trong chỉ số Janka. 1 lbf ≈ 4,448 Newton.

'Janka 1.360 lbf = khoảng 6,0 kN.'

✅ TIÊU CHUẨN HBF

Glossary này được cập nhật theo phiên bản 2025. Nhân viên HBF cần nắm vững ít nhất nhóm A, C, E để phục vụ khách hàng tốt. Nhóm B, D, F dành cho kỹ thuật chuyên sâu và đội thi công.